Merhaba benercan. Bu yaşıma kadar ayda bir kitap bile bitiremiyordum. Aslında kitap okumak istiyordum. Ancak okumayı günlük hayatımın içine yerleştiremiyordum. Her defasında hevesle başlıyor, ardından kitabı yarım bırakıyordum. Zamanla sorunun kitaplarda olmadığını fark ettim. Yanlış kitapları seçiyordum. Ayrıca okumak için yalnızca uzun boşlukları bekliyordum. Sosyal medya ise kısa boşluklarımın tamamını tüketiyordu. Sonunda günlük düzenimi değiştirdim. Küçük ve uygulanabilir adımlar attım. Böylece kitap okuma alışkanlığı kazandım. Artık ayda ortalama 1–2 kitap bitirebiliyorum. Bu yazıda yalnızca uyguladığım yöntemleri anlatacağım. Amacım okumayı sizin de hayatınızın doğal bir parçasına dönüştürmek.
Kitap okuma alışkanlığı kazanmak için ne yaptım?
Öncelikle işe yarayan adımları kısaca özetleyeyim. Benim düzenimi şu altı değişiklik oluşturdu:
- E-kitap sayesinde kitaplarımı her yere taşıdım.
- Sosyal medya ve video süremi azalttım.
- Okuduğum sayfaları düzenli olarak takip ettim.
- İlgi alanıma uygun kitapları seçtim.
- Okuduğum kitaplar hakkında yazmaya başladım.
- Küçük ve ulaşılabilir hedefler belirledim.
Kitap okuma alışkanlığı kazanmak neden zor geliyor?
Ben uzun süre yeterli zamanım olmadığını düşündüm. Oysa gün içinde birçok kısa boşluk buluyordum. Bu süreleri genellikle sosyal medyada geçiriyordum. Dolayısıyla sorun zamandan çok önceliklerimdi. Bir diğer sorun da kitap seçimiydi. Sırf faydalı sayıldığı için bazı kitaplara başlıyordum. Fakat konu beni çekmeyince okumayı erteliyordum. Ardından kendimi disiplinsiz sanıyordum.
Ayrıca başlangıçta büyük hedefler koyuyordum. Kısa sürede çok kitap bitirmek istiyordum. Birkaç gün aksatınca bütün planı bırakıyordum. Böylece okuma isteğini gereksiz bir baskıya dönüştürüyordum. Bu döngüyü kırmak için önce beklentimi değiştirdim. Hız yerine devamlılığa odaklandım. Sonra aşağıdaki yöntemleri günlük hayatıma ekledim.
1. E-kitap okuyarak her boşluğu değerlendirdim
Fiziksel kitapları seviyorum. Ancak her kitabı yanımda taşıyamıyorum. Bu yüzden çoğu zaman yalnızca evde okuyordum. Sonuç olarak günlük okuma sürem oldukça sınırlı kalıyordu. Bu sorunu Kobo Books uygulamasıyla çözdüm. Telefon, tablet ve bilgisayar üzerinden kitap okumaya başladım. Böylece dijital kitaplığımı sürekli yanımda taşıdım. Artık bekleme sürelerini değerlendirebiliyorum. Yatmadan önce de kaldığım yerden devam ediyorum. Kısacası okumak için uzun bir boşluk aramıyorum.
E-kitap bana özellikle erişim kolaylığı sağladı. Cihaz zaten yanımda olduğu için ek hazırlık yapmıyorum. Üstelik farklı cihazlardan aynı kitaba ulaşabiliyorum. Bu kolaylık, bahanemi önemli ölçüde azalttı. Elbette herkes e-kitap sevmeyebilir. Böyle bir durumda küçük bir basılı kitap seçebilirsiniz. Buradaki temel fikir format değil. Kitabı kolay ulaşabileceğiniz bir yerde tutmak gerekiyor.
2. Sosyal medya süremi azaltıp okumaya yer açtım
Günlük ekran süremi incelediğimde önemli bir şeyi fark ettim. Zamanımın büyük kısmını sosyal medya ve videolar tüketiyordu. Üstelik çoğu içeriği birkaç saat sonra hatırlamıyordum. Bunun üzerine kendime basit bir kural koydum. Ekran süresini azaltacak, kitap süresini artıracaktım. Sosyal medyayı tamamen bırakmadım. Ancak boş kaldığım anda uygulamaları açma alışkanlığımı değiştirdim.
Örneğin kısa bir bekleme anında önce kitabımı açıyorum. Birkaç sayfa bile okusam bunu kazanç sayıyorum. Böylece küçük zaman parçaları gün sonunda anlamlı bir toplam oluşturuyor. Benim için en önemli değişim otomatik davranışı kırmak oldu. Eskiden boşluk görünce sosyal medyaya giriyordum. Şimdi aynı boşluğu kitapla değerlendirebiliyorum.
3. Günlük okuma takibi yaptım
Okuma takibi motivasyonumu belirgin biçimde artırdı. Her gün kaç sayfa okuduğumu not etmeye başladım. Ardından haftalık ortalamamı hesapladım. Ayrıca aylık hedefimi düzenli olarak kontrol ettim. Bu kayıtlar ilerlememi görünür hâle getirdi. Bazen az okuduğumu düşünüyordum. Ancak haftanın sonunda toplam sayfa sayısı beni şaşırtıyordu. Böylece küçük okumaların değerini fark ettim.
Takip için karmaşık bir uygulama kullanmanız gerekmiyor. Telefonun notlar bölümü yeterli olabilir. İsterseniz küçük bir defter de kullanabilirsiniz. Önemli olan sistemi kolay tutmak. Yine de takibi bir baskı aracına dönüştürmüyorum. Bazı günler hiç okuyamayabilirim. Ertesi gün plana devam ediyorum. Bir günlük ara, bütün düzeni bozmak zorunda değil.
4. İlgi alanıma uygun kitaplar seçtim
Eskiden “Herkes bu kitabı okumalı” önerilerine çok önem veriyordum. Bu yüzden bana hitap etmeyen kitaplara başlıyordum. Sonuçta birkaç bölüm sonra okumayı bırakıyordum. Daha sonra kitap seçimimi değiştirdim. Akıcı anlatıma sahip konulara yöneldim. Ayrıca gerçekten merak ettiğim türleri seçtim. Böylece kitap okumak bir görev olmaktan çıktı.
Başlangıç döneminde zor bir klasik seçmek gerekmiyor. Polisiye, bilim kurgu veya biyografi okuyabilirsiniz. Kişisel gelişim ya da tarih de seçebilirsiniz. Önemli olan kitabın merakınızı canlı tutması. Bir kitabı yarım bırakmak da başarısızlık sayılmaz. Bazen kitapla doğru zamanda karşılaşmıyoruz. Bazen de anlatım tarzı bize uymuyor. Böyle bir durumda başka bir kitaba geçmek düzeni koruyabilir.
Ben artık kitap seçerken üç soruya bakıyorum:
- Bu konuyu gerçekten merak ediyor muyum?
- Anlatım tarzı beni ilk sayfalarda çekiyor mu?
- Şu an bu kitaba ayıracak zihinsel enerjim var mı?
Bu sorular yanlış kitapta ısrar etmemi engelliyor. Dolayısıyla okuma isteğimi daha kolay koruyorum.
5. Okuduğum kitaplar hakkında yazmaya başladım
Kendime küçük bir sorumluluk verdim. Her ay okuduğum kitaplardan en az biri hakkında yazıyorum. Bu hedef, kitabı bitirme motivasyonumu artırdı. Üstelik yazı hazırlarken kitabı daha dikkatli okuyorum. Önemli bölümlerde kısa notlar alıyorum. Daha sonra bu notları yeniden değerlendiriyorum. Böylece kitabın ana fikirlerini daha iyi hatırlıyorum.
Kitap hakkında yazmak için blog açmanız gerekmiyor. Bir deftere birkaç paragraf yazabilirsiniz. Ayrıca telefonunuza kısa bir değerlendirme kaydedebilirsiniz. Hatta bir arkadaşınıza kitabı anlatabilirsiniz.
6. Küçük ve ulaşılabilir hedefler belirledim
Büyük hedefler başlangıçta heyecan verebilir. Ancak gerçekçi olmayan sayılar kısa sürede baskı yaratıyor. Ben bu yüzden küçük hedeflerle ilerliyorum. Şu an ayda ortalama 1–2 kitap bitirmeyi amaçlıyorum. Yıllık hedefim ise yaklaşık 16–20 kitap. Bu aralık hayat düzenime uyuyor. Dolayısıyla hedefimi uzun süre sürdürebiliyorum.
Her kitap aynı uzunlukta değil. Ayrıca bazı kitaplar daha fazla dikkat istiyor. Bu nedenle yalnızca kitap sayısına odaklanmıyorum. Okuma düzenimi korumayı daha değerli buluyorum. Yeni başlıyorsanız günlük beş sayfayla başlayabilirsiniz. İsterseniz on dakikalık bir süre de belirleyebilirsiniz. Hedef kolay görünüyorsa doğru yerden başlıyorsunuz. Daha sonra bu hedefi yavaşça artırabilirsiniz. Ancak bir anda büyük sıçrama yapmayın. Önce davranışı günlük rutine yerleştirin. Hız zamanla kendiliğinden artacaktır.
Sonuç: Küçük adımlar düzenli okumayı kolaylaştırıyor
Kitap okuma alışkanlığı bir gecede oluşmadı. Ben de birçok kez başlayıp bıraktım. Ancak küçük değişiklikleri bir araya getirince düzenli okumaya başladım. E-kitap erişim sorunumu çözdü. Sosyal medya süresini azaltmak bana zaman kazandırdı. Takip sistemi ilerlememi gösterdi. Doğru kitapları seçmek ise okumayı yeniden keyifli hâle getirdi. Bugün ayda ortalama 1–2 kitap bitirebiliyorum. Bu hedef bana gerçekçi geliyor. Ayrıca okuduğum kitaplar hakkında yazmak motivasyonumu koruyor.
Bir sonraki yazıda 2025 yılında okuduğum kitapları ve kısa yorumlarımı paylaşacağım. Siz de kendi okuma yöntemlerinizi yorumlarda anlatabilirsiniz.
